Αύγουστος ήταν ο έκτος μήνας του ρωμαϊκού ημερολογίου. Η λέξη παράγεται από τη λατινική Augeο, που σημαίνει Αύξω: αυξάνω.
Στη διάρκεια του αυξάνουν και ωριμάζουν οι καρποί: τα σταφύλια και τα σύκα. Το 27 π.Χ. η ρωμαϊκή Σύγκλητος, για να τιμήσει τον Οκταβιανό που «αύξησε τα εδάφη» της αυτοκρατορίας σε Ανατολή και Δύση, τον ονόμασε Αύγουστο.
Μετά τη θεοποίηση του Οκταβιανού-Αύγουστου η Augustus άρχισε να σημαίνει ακόμα σεβαστός, σεπτός, ιερότατος.
Στην Αττική ο μήνας, πριν από την υιοθέτηση του ρωμαϊκού ημερολογίου, ονομάζονταν Μεταγειτνιών, διότι στα τέλη του, μετά τις 15, γίνονταν οι μετακομίσεις απ' τη μια γειτονιά του Αστεως στην άλλη.
Τότε εορτάζονταν τα «Μεταγείτνια» (εορτή των γειτόνων) ή «Μετοίκια».
Γιορτές:
Της Μεταμορφώσεως του Σωτήρος (6 Αυγούστου). Κομίζονται στο ναό μεγάλα κοφίνια με τις Απαρχές των σταφυλιών για ευχολόγηση, ώστε να ωριμάσουν και τα υπόλοιπα στους αμπελώνες.
15 Αυγούστου, Κοίμηση της Θεοτόκου. Τη Θεοτόκο, εκτός από την Τήνο, τη γιορτάζουμε σ' όλη την Ελλάδα ως Ελεούσα, Βρεφοκρατούσα, Χιλιάρμενη, Πορταΐτισσα, Στρατηλάτισσα.
Του Αγίου Φανουρίου (27 Αυγούστου), που η παρήχηση του ονόματός του με το φαίνω: φανερώνω τον έκανε εξαιρετικά δημοφιλή για τη φανέρωση χαμένων ανθρώπων, ζώων ή πραγμάτων.
29 Αυγούστου, Αποκεφαλισμός του Αγίου Ιωάννου από την Ηρωδιάδα. «Το ανοσιούργημα της Ηρωδιάδος -γράφει ο Μέγας- έγινε αιτία μεγάλου κακού διά την ανθρωπότητα. Τότε έρχονται οι κακοήθεις πυρετοί της ελονοσίας, που μαστίζουν τον κόσμο με τα τρομερά των ρίγη και τους οξείς παροξυσμούς» (Γ. Μέγας, Ελληνικαί Εορταί, σ. 231). Γι' αυτό ο Αγιος ονομάζεται Θερμολόγος, Ριγολόγος, Παροξυσμός, Κρυαδίτης και η μνήμη του τιμάται με απόλυτη νηστεία.
Προγνώσεις:
«Μερομήνια» και «Αύγουστος επάτησε άκρα του χειμώνα».
